سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
23
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
مالى را كه اختصاص به حجّ داده شده بپردازد ، و اگر تخميس مال موجب بجا نياوردن حجّى شود كه بر او مستقرّ شده ، بعيد نيست از مؤونهء سالى حساب شود كه در آن مىتواند حجّ بجا آورد . مسأله 1776 مالى را كه انسان به مصرف نذر و كفّاره ( 1 ) مىرساند ، جزء مخارج ساليانه است و نيز مالى را كه به كسى مىبخشد يا جايزه مىدهد ( 2 ) در صورتى كه از شأن او زياد نباشد ، از مخارج ساليانه حساب مىشود . ) * ( 1 ) مكارم : و مانند آن . . ( 2 ) زنجانى : به مقدارى كه متعارف است از مخارج ساليانه حساب مىشود . مسأله 1777 اگر انسان نتواند يك جا جهيزيهء دختر را تهيّه كند و مجبور باشد كه هر سال مقدارى از آن را تهيّه نمايد يا در شهرى باشد كه معمولًا هر سال مقدارى از جهيزيهء دختر را تهيّه مىكنند ( 1 ) به طورى كه تهيّه نكردن آن عيب است چنانچه در بين سال از منافع آن سال جهيزيه بخرد ، خمس ندارد . ) * ( 1 ) فاضل : و تهيّه آن مورد حاجت باشد چنانچه در بين سال از منافع آن سال جهيزيه بخرد خمس آن را لازم نيست بدهد و همينطور اگر براى تهيهء جهيزيه مجبور باشد پول پسانداز كند . بهجت : رجوع كنيد به مسألهء اختصاصى 1391 ، صفحهء 22 . اراكى : مسأله اگر انسان هر سال مقدارى از جهيزيهء دختر را تهيّه نمايد هر چند در شهرى باشد كه معمولًا هر سال مقدارى از جهيزيهء دختر را تهيّه مىكنند چنانچه در بين سال از منافع آن سال جهيزيه بخرد ، خمس دارد . گلپايگانى ، صافى : مسأله اگر انسان در شهرى باشد كه معمولًا هر سال مقدارى از جهيزيه دختر را تهيّه مىكنند ، و تهيهء آن مورد حاجت باشد چنانچه در بين سال از منافع آن سال جهيزيه بخرد ، خمس آن را نبايد بدهد و اگر از منافع آن سال در سال بعد جهيزيه تهيّه نمايد بايد خمس آن را بدهد . خوئى : مسأله اگر انسان در شهرى باشد كه معمولًا هر سال مقدارى از جهيزيه دختر را تهيّه مىكنند ، چنانچه در بين سال از منافع آن سال جهيزيهاى بخرد و از شأنش زياد نباشد [ 1 ] خمس آن را لازم نيست بدهد [ 2 ] و اگر از شأنش زياد باشد يا از منافع آن سال در سال بعد جهيزيه تهيّه نمايد ، بايد خمس آن را بدهد . [ 3 ] [ 1 ] سيستانى : اگر متعارف چنين باشد كه انسان جهيزيه دخترش را در سالهاى متعدّد ، تدريجاً تهيّه كند و تهيّه نكردن جهيزيه ، منافى شأنش باشد ، هر چند از جهت اينكه نتواند در وقتش تهيّه كند اگر در بين سال از منافع آن سال مقدارى جهيزيه بخرد و از شأنش زياد نباشد و عرفاً تهيهء آن مقدار در يك سال ، جزء مصارف ساليانه متعارف او شمرده شود . . نورى : اگر انسان در منطقهاى باشد كه معمولًا جهيزيه دختر را به تدريج تهيّه مىكنند به اين معنا كه هر سال مقدارى از آن را تهيّه مىكنند چنانچه در بين سال از منافع آن جهيزيهاى بخرد . . [ 2 ] تبريزى : بنا بر احتياط لازم ، خمس آن را بدهد . [ 3 ] نورى : لازم است خمس آن را بدهد .